Analyse - IJsselstein Centrum

Ten behoeve van het IHP is een inventarisatie gemaakt van de scholen in het basisonderwijs. In samenwerking met de schoolbesturen is een visie opgesteld voor de toekomstige onderwijshuisvesting in IJsselstein en is in een creatieve bijeenkomst van onderwijs en kinderopvang is per wijk aangegeven wat kansen en mogelijkheden zijn. Om te komen tot maatregelen en scenario’s dienen deze elementen met elkaar gecombineerd te worden. Op basis van de tot nu toe gehanteerde thema’s: de functie van scholen, vraag en aanbod en kwaliteit van huisvesting, is per wijk een analyse gemaakt die de inventarisatie, de visie en de kansen en mogelijkheden samenbrengt. Op basis van deze analyse zijn vervolgens de scenario’s en maatregelen per wijk gedefinieerd.

Bij de analyse van wijk centrum en de vertaling daarvan naar de scenario’s is het van belang de context vanuit het gebiedsperspectief Touwlaan-Lagebiezen te kennen. Net als de inventarisatie en de visie kan het gebiedsperspectief worden gezien als een startpunt voor de gedachtenvorming rondom het onderwijs in deze wijk.

In het vorige IHP was voor drie van de vier scholen die in dit gebied gehuisvest zijn een renovatiebudget opgenomen. Met het gebiedsperspectief, dat in 2013 is opgesteld, zijn alle ontwikkelingen in dit gebied bekeken en is in samenhang met de omgeving en de nabij gelegen voorzieningen onderzocht wat de mogelijkheden zijn voor nieuwbouw in combinatie met andere functies in dit gebied. Hiermee kan een efficiënter gebruik van m2 voor onderwijs gecreëerd worden (ruimten dubbel gebruiken) en er komen locaties vrij waar woningen kunnen worden gerealiseerd.

Met input van betrokken partijen en omwonenden zijn scenario’s opgesteld, waarna in overleg met de schoolbesturen de voorkeur is uitgesproken voor nieuwbouw van 1 schoolgebouw voor de 4 scholen op de locatie van de Fatimaschool en de gymzaal. De reden hiervoor was dat je hierdoor op één plek alle voorzieningen kunt bieden en daar onderling maximaal gebruik van kunt maken. Dit kan ook de functie richting de wijk versterken en een echte centrumfunctie worden. Ten slotte voorkom je hiermee dat er onderlinge concurrentie ontstaat omdat de ene school beter van de voorzieningen kan profiteren dan een andere school. Deze richting is als uitgangspunt meegenomen bij het opstellen van het nieuwe IHP.



De functie van scholen


Centrum is een gemêleerde wijk en dit is terug te zien in de zone waar de scholen gelegen zijn. Aan de Touwlaan / Lagebiezen zijn naast onderwijs diverse andere functies aanwezig, zoals wonen, kinderopvang, sport, een huisartsenpraktijk, fysiotherapie, een kerk, verschillende soorten winkels, enz.

Bij de scholen leeft de behoefte om in ieder geval een deel van deze functies meer met elkaar te verbinden. Zowel fysiek als in de samenwerking. Daarbij wordt gedacht aan een meer intensieve samenwerking met bso en kinderopvang, bijvoorbeeld via arrangementen van 7:00 tot 19:00 waarbij meer gebruik gemaakt wordt van elkaars kwaliteiten. Fysiek wordt daarbij gedacht aan een combinatie van functies in één gebouw. In de avonduren kan dit gebouw voor andere doeleinden worden gebruikt, bijvoorbeeld voor wijkfuncties, verenigingen of gebedsruimte.

Ook een combinatie van andere functies behoort tot de mogelijkheden. Dit vertaalt zich met name fysiek door bijvoorbeeld verhuur van ruimte aan de fysiotherapie of in combinatie met woningen om de levendigheid en sociale controle te vergroten.

Er is ook gesproken over een nog verdergaande integratie van functies waarbij er sprake is van 24-uurs opvang met een aanbod dat zich over de hele dag verspreid voor 0-12 jaar. Maar wellicht op termijn ook voor de leeftijd tot bijvoorbeeld. 16 jaar (studiebegeleiding).

De toegankelijkheid, vormgeving en het onderhoud van de schoolpleinen en het onderhoud van de openbare ruimte daar omheen is een aandachtspunt.

Vraag en aanbod


De wijk Centrum en omgeving heeft 4 scholen en voorziet in alle denominaties. Op dit moment is er iets meer dan 5.000m2 aan onderwijsruimte. In de prognose daalt het aantal leerlingen de komende 15 jaar van ca. 670 naar 540 leerlingen. Als gevolg daarvan is in de toekomst nog ca. 3.600 m2 nodig aan onderwijsruimte.

Door deze daling ontstaat ook in deze wijk de vraag of 4 scholen in de toekomst. nog nodig zijn Een overweging hierin is dat er is aangegeven dat de denominaties steeds minder van belang zijn. Het onderwijsconcept dat geboden wordt gaat een steeds belangrijkere rol spelen bij de keuze voor een school. Voor deze wijk geldt dat het een meerwaarde kan zijn als de onderwijsconcepten goed op elkaar aansluiten. Een andere overweging die in dit kader is genoemd, is de mogelijkheid van het samenvoegen van de twee katholieke scholen (Nicolaas en Fatima).

Gezien de ligging van de scholen, de wensen ten aanzien van de functie van de scholen en de krimp die ontstaat, kan het interessant zijn om de voorzieningen op één, maximaal twee locaties te clusteren.

De scholen hebben de wens om de scholen multifunctioneler en flexibeler te maken. Gezien de leeftijd van de scholen en de uitspraken die in het gebiedsperspectief zijn gedaan is het een logische stap om deze wens in de bredere afweging voor renovatie of nieuwbouw mee te nemen.



Kwaliteit van huisvesting


Voor de Touwladder en de Fatimaschool is er een technische en functionele noodzaak om snel maatregelen te nemen. In afwachting van planvorming vindt er al een aantal jaren geen onderhoud plaats, wat deze noodzaak doet toenemen. In lijn met de afwegingen in het gebiedsperspectief wordt gekeken naar nieuwbouwscenario’s voor deze scholen. Zowel voor de scholen, de daaraan gerelateerde voorzieningen en voor de wijk biedt dit een significante kwaliteitsslag. In de scenario’s wordt ook nieuwbouw van de sportzaal voorzien, aangezien dit een tijdelijk gebouw is en de nieuwbouw voor de scholen anders niet ruimtelijk inpasbaar is.

De Groenvlietschool en de Nicolaasschool zijn technisch in iets betere staat en worden ook functioneel hoger gewaardeerd. Beide schoolgebouwen zijn echter verouderd en er wordt geadviseerd op niet al te lange termijn (eerste helft jaren ‘20) minimaal een renovatie uit te voeren. Voor beide scholen zijn duurzaamheid, flexibiliteit en multifunctionaliteit in ieder geval aandachtspunten.